Tolk Simone van der Wijdeven schrijft boek over gevoelig onderwerp

‘Slachtoffers van mensenhandel belanden vaak van regen in drup’

 Door Paul Verstegen van Arenalokaal.nl
REEK – Simone van der Wijdeven uit Reek werkt al meer dan twintig jaar als tolk-vertaler. In die functie komt ze regelmatig schrijnende verhalen tegen van jonge meisjes die slachtoffer zijn geworden van mensenhandel. Vanwege haar geheimhoudingsplicht kan ze hier niets mee, totdat ze op het idee komt om een boek te schrijven. Zondag 5 november is de presentatie van haar debuutroman Aminata, tussen Hoop en Vrees.

In haar werk moet Simone regelmatig voor jonge meisjes tolken die ontsnapt zijn aan mensenhandelaars. “Die verhalen raakten me echt”, vertelt ze. “Eerst de trauma’s die ze in eigen land hebben meegemaakt en dan de ellende in Nederland. Als tolk ben je neutraal en heb je geheimhoudingsplicht. Je mag niks zeggen. Maar ik moest iets doen. Daarom heb ik in 2012 het idee opgevat om een boek te schrijven. Zelf heb ik vier kinderen. Omdat die toevallig in Nederland geboren zijn, krijgen ze wel alle kansen om te gaan studeren. Waarom die meisjes niet?”
Voordat Simone begint met schrijven, neemt ze eerst heel veel interviews af. Dit doet ze door heel Nederland, tussen haar gewone werkzaamheden door. “Als tolk heb ik natuurlijk veel gehoord”, legt ze uit. “Je hoort van heel veel onderdelen een heel klein stukje. Daarom ben ik op onderzoek uitgegaan en heb ik met veel verschillende personen gesproken om het plaatje zo compleet mogelijk te krijgen. Ik praatte met diverse meisjes die hun ervaringen met mij wilden delen, maar ook met de Immigratie- en Naturalisatiedienst, advocaten, diverse psychologen, opvangtehuizen, politie en maatschappelijk werkers. Eigenlijk elke organisatie die op een of andere manier verbonden is met mensenhandel of asiel.”

Geromantiseerd
Door de vele gesprekken ontstaat er in het hoofd van Simone een verhaal. “Aminata, de hoofdpersoon, vertolkt alle meisjes die ik heb geïnterviewd”, zegt ze. “Ik heb wat hen is overkomen samengevoegd tot één verhaal. Dat is dus echt gebeurd. De rechercheur vertegenwoordigt het Nederlands rechtssysteem. Het verhaal eromheen is verzonnen. Het moest aantrekkelijk blijven om te lezen. Daarom heb ik gekozen om het als roman uit te brengen.”
Hoewel het idee voor het boek in 2012 ontstaat, komt de eerste letter pas eind 2014 op papier. “Ik heb ontelbare versies gemaakt”, zucht Simone. “Daarbij heb ik veel steun gehad. Mijn dochter Merlijn las heel kritisch met me mee, net als goede vriendin Christianne. Zij voorzagen me constant van feedback. Zonder hen had ik het verhaal nooit voltooid. Ze waren een stimulans om door te gaan, maar ook om te zeggen: ‘zo is het goed’. Ik bleef maar dingen veranderen. Als auteur ben je misschien nooit tevreden.”

‘Vertrouwen’
Slachtoffers van mensenhandel vallen vaak van het ene in het andere probleem. “Die – vaak jonge – meisjes vluchten niet voor niets uit hun eigen land”, weet Simone. “Dan lopen ze een handelaar tegen het lijf. Die belooft hen een mooie droom, maar in werkelijkheid belanden ze in de prostitutie. Ze hebben geen status en worden onder druk gezet. Sommigen weten gelukkig te ontkomen. Zij melden zich dan bij het aanmeldcentrum asielzoekers in Ter Apel. Daar vertellen ze hun verhaal aan de IND en kunnen ze aangifte doen bij de politie.”
Bij voldoende aanknopingspunten wordt een onderzoek gestart. “Slachtoffers van mensenhandel krijgen een speciale verblijfsvergunning”, vervolgt Simone. “Zolang het traject loopt, hebben ze dezelfde rechten en plichten als statushouders. Wanneer het onderzoek echter geen resultaat oplevert, moeten ze hun status weer inleveren en worden ze in een asielzoekerscentrum geplaatst. Hen worden dan alle rechten ontnomen. Ook hun geloofwaardigheid.”
Dat is het thema van Simone’s boek. “Wat doet het met je als je niet gelooft wordt”, vraagt ze zich hardop af. “Je bent overgeleverd aan de wetten en regels van een ander land, waar je maar op moet vertrouwen. Daarom heet de hoofdpersoon Aminata, dat betekent ‘vertrouwen’. Er zullen genoeg gevallen zijn die misbruik maken van de situatie, maar veel mensen die zich melden zijn echt slachtoffer van mensenhandelaren. Dat levert schrijnende situaties op. Die meisjes belanden van de regen in de drup.”

Positief verrast
Simone geeft het boek zelf uit. Ze is positief verrast door het enthousiasme waarmee haar roman wordt ontvangen. Met het onderwerp raakt ze blijkbaar een gevoelige snaar. “Mensen hebben het nog niet gelezen, maar toch krijg ik al uitnodigingen voor lezingen”, zegt ze. “Het is een onderbelicht item. Waarschijnlijk is er daarom zoveel belangstelling voor. Ik zet er op een toegankelijke manier de spotlight op.”
Voor de serie Kennismaker geeft Simone woensdag 15 november een lezing over haar debuutroman in de Schaijkse bibliotheek. Vooraf aanmelden kan via contactschaijk@nobb.nl of 0486-461788.

Boek kopen
Aminata, tussen Hoop en Vrees is vanaf maandag 6 november verkrijgbaar. In Reek kun je het kopen bij Simone zelf (Mgr. Borretstraat 52) en in Schaijk bij de Read Shop. Online kun je al een exemplaar reserveren op www.simonevanderwijdeven.nl. Per verkocht exemplaar gaat er een euro naar de opvang voor Afrikaanse vrouwen die slachtoffer zijn van mensenhandel en in de asielprocedure terecht zijn gekomen.

 

Klik hier voor de originele tekst.